Αποκατάσταση μαθησιακών ή υποστήριξη στο διάβασμα;

Πολλές οι ειδικότητες πολλές και οι ανάγκες γύρω από το θέμα των μαθησιακών δυσκολιών. Οι περισσότεροι γονείς μπερδεύονται ανάμεσα στο τι πρέπει να κάνουν για το παιδί τους, ποιος είναι ο καταλληλότερος για αυτό, με ποιο τρόπο και λοιπά, με αποτέλεσμα πολλές φορές να επικρατεί σύγχυση.
Σχετικά με το πρόγραμμα αποκατάστασης: 
Διαφέρει από την καθημερινή υποστήριξη στη μελέτη του παιδιού. Σχεδιάζεται πρόγραμμα βασισμένο στις δυνατότητες κι αδυναμίες του παιδιού με στόχο την ενδυνάμωση των σημείων που εμφανίζονται δυσκολίες. Αυτό γίνεται με από τεχνικές που το ίδιο το παιδί θα μαθει να χρησιμοποιεί και μόνο του για να αποδίδει καλύτερα (σκοπός δεν είναι το παιδί να εξαρτηθεί από τον ειδικό και να διαβάζει αποκλειστικά μαζί του, και στη συγκεκριμένη περίπτωση ο ειδικός δε διαβάζει με το παδί, αλλά εφαρμόζει πρόγραμμα αποκατάστασης).
Σχετικά με την  καθημερινή υποστήριξη στη μελέτη:
Κάποιος ειδικός ή μη, μπορεί να βρίσκει ενδιαφέροντες τρόπους για να υποβοηθήσει τη διαδικασία της μάθησης ανάλογα με τις δυνατότητες του παιδιού. Σε αυτή την περίπτωση δεν εφαρμόζεται απαραίτητα κάποιο πρόγραμμα αποκατάστασης, αλλά κάποιος βοηθάει το παιδί στο καθημερινό διάβασμα, βρίσκοντας τρόπους για αποτελεσματικότερη μελέτη.
Πολλοί γονείς επιλέγουν συνήθως ειδικούς παιδαγωγούς για την καθημερινή μελέτη των παιδιών τους, άλλά αυτό δε σημαίνει ότι ο ειδικός εφαρμόζει πρόγραμμα αποκατάστασης. Άλλο μελέτη και άλλο αποκατάσταση.
Είναι πολύ πιθανό ότι ένας αποτελεσματικός επαγγελματιάς θα βοηθήσει αρκετά ένα παιδί με μαθησιακές ακόμα και με την υποστηρικτική καθημερινή μελέτη του παιδιού.


Φάνια Βιλλιώτη, Ψυχολόγος

Ποιες είναι οι δυσκολίες που κρούουν τον κώδωνα των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών;

Οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες αναφέρονται στις δυσκολίες της ανάγνωσης, της γραφής και γραπτής έκφρασης και των μαθηματικών. Δηλαδή, όταν ένα παιδί παρουσιάζει σημαντική απόκλιση στα παραπάνω σε σχέση με το τι θα αναμενόταν για την ηλικία του και την εκπαίδευση του καθώς και τη νοητική του ικανότητα.

Δυσκολίες όπου μπορεί να παρουσιάσει ένα παιδί από Β' Δημοτικού και πάνω στην ανάγνωση, τη γραπτή έκφραση ή τα μαθηματικά είναι οι ακόλουθες:

Ανάγνωση

• Διαβάζει συλλαβικά
• Διαβάζει μόνο την αρχή της λέξης ή μόνο το τέλος της λέξης
• Διαβάζει ένα ένα τα γράμματα
• Κάνει αντικαταστάσεις (δάσος-θάσος)
• Κάνει παραλείψεις (ταξίδι-τάξι)
• Κάνει προσθέσεις (κουκλάκι αντί για κούκλα)
• Διαβάζει την αρχή της λέξης και την μπερδεύει με κάποια άλλη
• Δεν τονίζει σωστά τις λέξεις
• Δεν κατανοεί το κείμενο
• Χάνει τη σειρά καθώς διαβάζει το κείμενο
• Διαβάζει πολύ γρήγορα αλλά δεν κατανοεί το κείμενο

Γραφή- Γραπτή Έκφραση

• Κάνει αντικαταστάσεις (ξέρω-ξ3ρω)
• Κάνει παραλήψεις (κούλα αντί κούκλα)
• Κάνει προσθέσεις (ποταμάκι αντί ποτάμι)
• Κάνει αντιστροφές (πμάλα αντί μπάλα)
• Γράφει κάτω ή πάνω από τη γραμμή
• Κολλάει τα γράμματα ή τις λέξεις μεταξύ τους
• Δεν αρχίζει με κεφαλαίο
• Δε χρησιμοποιεί σημεία στίξης
• Δεν τονίζει τις λέξεις
• Κάνει ορθογραφικά λάθη στο θέμα της λέξης
• Ελλιπής η σύνταξη των προτάσεων
• Είναι κατανοητό αυτό που γράφει;
• Ανταποκρίνεται αυτό που γράφει σε αυτό που του ζητείται;

Μαθηματικά

• Δυσκολεύεται να κατανοήσει πράξεις, αριθμούς και γενικότερα μαθηματικές έννοιες;
• Δυσκολεύεται να αποκωδικοποιήσει γραπτά σύμβολα και προβλήματα;
• Δυσκολεύεται να κατατάξει αντικείμενα σε ομάδες;
• Δυσκολεύεται να αντιγράψει σωστά αριθμούς ή σχήματα;
• Δυσκολεύεται να προσθέσει τα κρατούμενα;
• Δυσκολεύεται να αναγνωρίσει ή να αναγνώσει αριθμητικά σύμβολα;
• Δυσκολεύεται στις ακολουθίες αριθμών ή μαθηματικών βημάτων;
• Δυσκολεύεται στο μέτρημα αντικειμένων ή στο να μάθει την προπαίδεια;

Βέβαια, προϋπόθεση είναι να εμφανίζει πολλές από τις παραπάνω δυσκολίες κι όχι μία, δύο. Δε σημαίνει ότι το παιδί μας έχει ειδική μαθησιακή δυσκολία, εάν δε βάζει τόνους και κάνει μερικά ορθογραφικά λάθη!

Φάνια Βιλλιώτη, ψυχολόγος

Γενικές Μαθησιακές Δυσκολίες Vs Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

"Μαθησιακές Δυσκολίες" ένας όρος τόσο πολύπλοκος, με πολλές ερμηνείες και σημασίες. Περιλαμβάνει κάθε είδους δυσκολίες και γενικεύει τα πάντα. Όμως δεν είναι ακριβώς έτσι στην πραγματικότητα.
Για να ξεκαθαρίσουμε λίγο τα πράγματα, υπάρχουν  οι γενικές μαθησιακές δυσκολίες και οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες.
Γενικές μαθησιακές δυσκολίες: είναι μια κατηγορία μαθησιακών δυσκολιών που οφείλεται κατά κύριο λόγο στο νοητικό επίπεδο. Οι δυσκολίες δηλαδή επηρεάζονται από το δείκτη νοημοσύνης (είτε οριακή νοημοσύνη, είτε ήπια-μέτρια-σοβαρή νοητική υστέρηση). Επίσης ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει τις γενικές μαθησιακές δυσκολίες είναι εξωτερικοί παράγοντες, όπως ψυχοκοινωνικές συνθήκες (ανεπαρκείς συνθήκες διαβίωσης, δυσμενείς οικογενειακές συνθήκες, κοινωνικό-πολιτισμικές διαφορές, περιορισμένη έκθεση σε ερεθίσματα, κ.ά.).
Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες: είναι μια κατηγορία δυσκολιών που δεν οφείλονται σε σωματικές ανεπάρκειες, σε εξωτερικούς παράγοντες, σε χαμηλό δείκτη νοημοσύνης, σε ψυχικές διαταραχές και σε ιατρικά προβλήματα, αλλά σε νευρολογικά και κληρονομικά κριτήρια. Αυτές οι δυσκολίες είναι η δυσλεξία, η δυσορθογραφία και η δυσαριθμησία. Σε τέτοιες περιπτώσεις το παιδί με την υποστήριξη ψυχολόγου ή ειδικού παιδαγωγού και λογοθεραπευτή όταν χρειάζεται, μαθαίνει τεχνικές που το βοηθούν να διαβάζει αποτελεσματικά. Όσο νωρίτερα διαγνωσθούν αυτές οι διαταραχές, τόσο ευκολότερα μπορούν να αποκατασταθούν.
Γενικότερα, σχολικές δυσκολίες υπάρχουν και οφείλονται σε ποικίλους παράγοντες όπως: ειδικές μαθησιακές δυσκολίες,  ψυχικά προβλήματα,  ιατρικές καταστάσεις,  νοητικό επίπεδο και ψυχοκοινωνικές καταστάσεις.
Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι ότι δεν αναπτύσσουν όλοι τις ίδιες ικανότητες στις δραστηριότητες που κάνουν, για παράδειγμα δεν έχουν όλοι άψογη φωνή, υπάρχουν και οι παράφωνοι, δεν είναι όλοι πολλοί καλοί ποδοσφαιριστές, έτσι ακριβώς δεν είναι όλοι πολύ καλοί στην ανάγνωση, ή στην ορθογραφία κ. τ. λ. Έτσι, ο καθένας χρειάζεται διαφορετικές τεχνικές μελέτης, δεν μπορούν όλοι να μάθουν με τον ίδιο τρόπο. Η διαφορετικότητα δεν αποτελεί πρόβλημα. Πρόβλημα αποτελεί η μη αποδοχή της διαφορετικότητας.  


Φάνια Βιλλιώτη, ψυχολόγος