Ποιος είναι ο ρόλος της οικογένειας στην ανάπτυξη κινήτρων για μάθηση;
Ποια είναι τα λάθη που κάνουν οι γονείς στην προσπάθειά τους να ανθίσει ακαδημαϊκά το παιδί τους ώστε μετέπειτα να μπει στην αγορά εργασίας;
Πώς μπορεί η οικογένεια να καλλιεργήσει τις δεξιότητες εκείνες που θα βοηθήσουν το παιδί να αναπτύξει κίνητρα για μάθηση;
Βρείτε τις απαντήσεις στο πολύ ενδιαφέρον άρθρο από το
Κέντρο Πρόληψης Νομού Ρεθύμνης
web: www.taksidipsyxis.com
Οικονομική κρίση, μια πολυσυζητημένη έννοια, σε καθημερινό επίπεδο πλέον...
Τα παιδιά μας τα αφήνουμε έξω από όλο αυτό ή τους μιλάμε γι' αυτό; Με ποιον τρόπο;
Είμαι υπέρ της άποψης ότι τα παιδιά είναι καλό να γνωρίζουν τι συμβαίνει στην οικογένεια και στον κόσμο μας γενικότερα, και ανάλογα με την ηλικία τους, διαφέρει και ο τρόπος που τα προσεγγίζουμε και τους εξηγούμε τι συμβαίνει.
Επίσης, το μόνο σίγουρο είναι ότι όσο καλύτερη επικοινωνία έχουμε, τόσο θα αποφεύγονται ανεπιθύμητες πράξεις και ενέργειες, που συνυπάρχουν συνήθως με τις δυσκολίες σε περιόδους κρίσης (οποιασδήποτε μορφής).
Εξηγήστε στα παιδιά σας τη σημερινή κατάσταση. Ότι λόγο των γενικότερων προβλημάτων τόσο στη χώρα μας όσο και στις υπόλοιπες, τα χρήματα που πέρνουν οι γονείς από την εργασία τους είναι λιγότερα, ή τα έξοδα και οι λογαριασμοί περισσότερα, ή ότι κάποιος από τους γονείς δεν εργάζεται πια, με αποτέλεσμα να μην μπορεί η οικογένεια να έχει 10 πράγματα, αλλά λιγότερα. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Δηλαδή, αντί να βγει μια οικογένεια έξω για φαγητό ή σινεμά και να ξοδέψει πολλά λεφτά, μπορεί κάλλιστα με τη συνεργασία των μελών της (ειδικά τα παιδιά θα δείξουν ενδιαφέρον) να μαγειρέψουν, να στρώσουν τραπέζι, να δουν όλοι μαζί μια ταινία ή να παίξουν ένα επιτραπέζιο. Έτσι, δίνεται και η ευκαιρία για ενδοοικογενειακές συζητήσεις, έρχονται κοντά τα μέλη μεταξύ τους, και οι δεσμοί δυναμώνουν.
Ανάλογα με την ηλικία των παιδιών πάντα, δίνουμε και τις αντίστοιχες εξηγήσεις. Για παράδειγμα, σε μεγαλύτερα παιδιά (από 10 ετών) μπορούμε να πούμε για τις οικονομικές δυσκολίες που επικρατούν και απαιτείται να κάνουμε καλύτερη και πιο προσεκτική διαχείρηση των χρημάτων μας.
Σε μικρότερα παιδιά, που είναι δύσκολο να κατανοήσουν τις έννοιες των χρημάτων, των δυσκολιών και λοιπά, είναι σημαντικό να αφιερώνουμε εμείς χρόνο μαζί τους παίζοντας, ή ακόμα να ενθαρρύνουμε τα αδέλφια αν είναι σε κοντινές ηλικίες να παίζουν μαζί.
Τα παιδιά είναι ανθεκτικά κι έχουν κατανόηση, ιδιαίτερα όταν οι γονείς τα εμπιστεύονται και συζητούν μαζί τους. Εξάλλου, η οικογένεια υπάρχει και για να στηρίζει ο ένας τον άλλο στα δύσκολα, να γίνονται ένα και να ξεπερνούν ενωμένοι τις άσχημες καταστάσεις.
Φάνια Βιλλιώτη, ψυχολόγος
Γεύμα με την οικογένεια! Πόσο σπουδαίο μπορεί να είναι; Πόσο συχνά συμβαίνει;
Είναι δύσκολο για μια οικογένεια να βρει χρόνο να γευματίσει με όλα της τα μέλη. Οι γονείς δουλεύουν πολλές ώρες, ίσως να έχουν και δύο δουλειές, τα παιδιά έχουν γεμάτο πρόγραμμα με μαθήματα, δραστηριότητες και φροντιστήρια. Οι έφηβοι ίσως να προτιμούν να τρώνε μόνοι τους.
Ωστόσο έρευνες αποδεικνύουν ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό να βρίσκει καείς χρόνο, και παρά τις δυσκολίες να γευματίζει με την οικογένεια. Έρευνα στο Εθνικό Κέντρο Εξάρτησης και Χρήσης Ουσιών του Πανεπιστημίου της Κολούμπια έδειξε ότι τα παιδιά που γευματίζουν με την οικογένειά τους εμφανίζουν λιγότερες πιθανότητες για κάπνισμα, αλκοόλ, παράνομες ουσίες και γενικότερα συμμετοχή σε καυγάδες. Επίσης, οι οι έφηβοι που γευματίζουν συχνά με την οικογένειά τους τείνουν να είναι συναισθηματικά ευτυχισμένοι, να δουλεύουν πιο σκληρά, να έχουν θετική στάση απέναντι στις σχέσεις με τους συνομηλίκους, και να έχουν πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες.
Κατά την διάρκεια του γεύματος υπάρχουν αφηγήσεις, ερωτήσεις, σχόλια και άλλα διάφορα. Σκοπός είναι να μιλήσουν όλα τα μέλη της οικογένειας, και όχι μόνο οι γονείς να ρωτήσουν "πώς πήγε το σχολείο;", αλλά και οι γονείς να αφηγηθούν πως ήταν η μέρα τους στη δουλειά. Οι εμπειρίες των γονέων βοηθούν τα παιδιά να αναπτύσσουν την ικανότητα να αντιλαμβάνονται τους γονείς τόσο ως γονείς, όσο και ως ανεξάρτητα πρόσωπα στις σχέσεις τους, στη ζωή τους και στα συναισθήματα που έχουν ξεχωριστά από τα παιδιά. Αυτή η "δική τους άποψη" είναι μια κρίσιμη ικανότητα για την ανάπτυξη της ενσυναίσθησης (δηλαδή, του να κατανοούν πως νιώθει ο άλλος, να μπαίνουν στη θέση του και να προσπαθούν να αισθανθούν πως βιώνει ο άλλος μια κατάσταση).
Επιπρόσθετα, με το οικογενειακό γεύμα δημιουργούνται συναισθηματικοί δεσμοί μέσα από το μοίρασμα των ιστοριών που ο καθένας αφηγείται. Βέβαια, εκτός από τις αφηγήσεις για το πως ήταν η μέρα κάποιου στη δουλειά ή το σχολείο, τους προβληματισμούς του ή οτιδήποτε άλλο, είναι πολύ ευχάριστο να γίνονται συζητήσεις σχετικά με ιστορίες από το παρελθόν των γονέων ή των παππούδων, των θείων κ.ά. Αυτού του τύπου οι ιστορίες δίνουν στα παιδιά την αίσθηση του εαυτού, την αίσθηση του ανήκειν και την αίσθηση της ασφάλειας, κάθε μια από τις οποίες βοηθά στο χτίσιμο των αντοχών και της ανθεκτικότητας. Μια ακόμη θεματολογία είναι αυτή των γεγονότων που έχουν συμβεί στο παρελθόν με την οικογένεια, όπως διακοπές, αστείες ή δυσάρεστες ιστορίες, περιπέτειες, και άλλα διάφορα.
Συνοψίζοντας τα παραπάνω, εύλογα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι το γεύμα με την οικογένεια χωρία τη συμμετοχή της τηλεόρασης βέβαια, δε βοηθάει μόνο στην ποιότητα της διατροφής αλλά και στην ισχυροποίηση των δεσμών της οικογένειας. Συζητήσεις σχετικές με τα νέα της ημέρας, τη σχεδίαση κάποιων μελλοντικών γεγονότων, την έκφραση συναισθημάτων, ακόμα και παλιών ιστοριών συμβάλλουν ενεργά στην ισορροπημένη ψυχική υγεία όλων των μελών της οικογένειας και κυρίως των παιδιών και των εφήβων. Ερωτήσεις όπως "πώς ήταν η μέρα σου"? "τι συνέβη στο σχολείο"? "έγινε κάτι ξεχωριστό αυτή την εβδομάδα"? "τι βραδινό να φάμε αύριο βράδυ?" "χρειάζεται κανείς βοήθεια με το διάβασμα"? βοηθούν στην επικοινωνία την ώρα του γεύματος.
Φάνια Βιλλιώτη, ψυχολόγος
Φάνια Βιλλιώτη - Ψυχολόγος
Συμβουλευτική γονέων - Μαθησιακές Δυσκολίες
e-mail: taksidi_psyxis@hotmail.com
